15.7.2006
"Saga Elísabetar - Heimilislaus!"
"Saga Elísabetar - Heimilislaus! " Þýðandi: Ólafur Þór Eiríksson Það er erfitt að trúa því að Elizabeth, gáfuð og glaðlynd 17 ára hafi alist upp án eigin heimilis. Eftir hennar langa og erfiða ferðalag aðeins með sitt jákvæða viðhorf að leiðarljósi segir Elísabet frá því hvernig hún komst loks "HEIM". Ég er fædd í Mexíkó. Ég man nú ekki mikið eftir fyrstu uppvaxtarárum mínum þar. Aðeins að það líf var erfitt, enda átti fjölskylda mín aldrei pening og þar var enga vinnu að hafa. Er ég var sex komum við mamma og litli bróðir minn til BNA vegna þess að mamma vildi að við hefðum betra líf en hún hafði sjálf haft á uppvaxtarárum sínum í Mexíkó. Við fórum til Kalíforníu, í nánd við Los Angeles. Mamma taldi sig hafa fundið góðan dvalarstað fyrir okkur, en það reyndist ekki rétt vera. Brátt kom í ljós að eini valkostur hennar varð að leita skjóls í skýli heimilislausra. Kvöldið er við komum til Bible Tabernacle (kristilegur dvalarstaður) skýlisins, var ég afar hrædd, því að myrkrið var svo mikið og of margar fjölskyldur á staðnum. Jafnvel mamma var hrædd, því að hún hafði heyrt að konur hefðu orðið fyrir árásum þarna. En við höfðum ekki í önnur hús að snúa, þannig að mamma reyndi að gera það besta úr því. Kl 6 á hverjum morgni var öllum íbúum skýlisins gert að mæta í biblíulestur. Síðan var morgunverður kl 8 í kjallaranum. Mér leið alltaf eins og betlara, þar sem ég beið í langri röðinni. Margir alkóhólistar og fíkniefnaneytendur dvöldu í skýlinu líka, og þegar þeir urðu of hávaðasamir, blikkaði vaktmaður ljósunum í borðstofunni og sagði: 'Hættið að deila!' þar til allir þögnuðu. Eftir skólann varð ég ætíð að koma beint heim, þar sem kvöldmatur var kl 4 síðdegis, en ef þú misstir af honum fengi maður ekkert fyrr en daginn eftir. Ég gat ekkert gert eftir skóla. Venjulega las ég aðeins eða gerði heimavinnuna, þannig að einkunnir mínar voru ætíð í besta lagi. Kl 6 á hverju kvöldi var okkur skylt að mæta til kirkjuþjónustu. Ef við ekki mættum í kirkju varð okkur meinað að búa í skýlinu. Okkur var ekki einu sinni leyft að horfa á sjónvarp, þótt við gætum hlustað á trúarlegar stöðvar í útvarpinu. Að næturlagi þurftum við öll að sofa saman á kirkjubekkjunum í kapellunni. Allar þessar reglur gerðu mig reiða stundum. Ég hugsaði, 'Af hverju get ég ekki bara verið eins allir hinir?' En ég vissi að mamma vann baki brotnu við að ræsta hús, með þá von í brjósti að okkur tækist að finna eigið húsnæði. Það minnsta sem ég gat gert var að skilja. Besta vinkona mín, Emily úr sama skóla vildi sífellt koma heim með mér eftir skóla að leika dót. Auðvitað vissi enginn að ég bjó í skýli. Ég skammaðist mín of mikið fyrir að vera heimilislaus. Ég var vön að segja henni og öllum öðrum sem vildi koma að ég hefði engan síma og að mamma vildi ekki gesti. Er þær buðu mér heim til sín hafnaði ég af því að ég mætti ekki heimsækja neinn. Sannleikurinn var sá að ég var hrædd um að missa af kvölmatnum. Vinir mínir sögðu þá, 'Vá hvað mamma þín er vond! Þessi orð særðu mig ferlega mikið, vegna þess að hún er indælasta mannvera í heiminum, en ég gat ekki varið hana á neinn hátt. Mér þótti leitt að vera að ljúga að Emily og hinum vinum mínum en ég taldi það illskárra en að segja þeim sannleikann. Mamma vissi gjörla hve erfitt lífið í skýlinu var fyrir okkur bróður minn, þannig að hún til að grínast með það. Hún sagði kannski, 'OK, ég er á leiðinni í skólann ykkar til að tilkynna öllum að þið búið í skýli og verðið að standa í biðröð eftir mat og fara í biblíutíma á hverjum morgni! Auðvitað var hún bara að grínast. Hún minnti okkur oft á að á mörgum stöðum fengju krakkar ekki helming þess sem hefðum og segja okkur, 'Það er ekkert rangt við að búa í skýli.' Ég vissi að þetta væri rétt hjá henni, en það var engu að síður erfitt að trúa því stundum. Mamma ræsti hús svo að hún gæti verið með okkur eftir skólann. Þetta var mikil fórn fyrir hana vegna þess að hún hefði getað fengið miklu betra starf. Eftir að hafa dvalist í þrjú ár í skýlinu, bauð kona sem mamma vann fyrir okkur að búa hjá sér. Það var afar ótrúlegt, einkum vegna þess að höfðum ekkert að gefa henni í staðinn. Ég verð henni ævarandi þakklát fyrir það hversu vel hún kom fram við okkur. En við vildum ekki vera henni byrði, þannig að við snerum aftur í skýlið eftir árið. Loksins er ég var orðin 10 fékk mamma styrk frá hinu opinbera. Við gætum fengið okkar eigin íbúð! Þetta var í fyrsta sinn sem að við gátum búið útaf fyrir okkur í BNA. Við gátum eldað okkar eigin mat, horft á sjónvarp og verið í hreinu húsi! Ég var svo hamingjusöm! Engu að síður gat ég ekki flúið fortíð mína. Strákur einn sem frétt hafði af því að við hefðum verið a flytja úr skýli, stríddi mér þannig að Emily heyrði til, með þessum orðum, 'Amk. hef ég aldrei átt heima í skýli! Ég fann hvernig ég roðnaði og leið svo illa að ég hljóp grátandi inná klósett. Um huga minn fór, 'Allir hljóta að vera að hlæja að baki mér.' Emily elti mig inná kló og spurði, 'Af hverju var hann að segja þetta? Ég laug og kvaðst ekkert vita hvað hann hefði verið að bulla. Ég skamaðist mín of mikið til að þora að segja henni sannleikann. Nokkrum mánuðum eftir að við komumst í okkar eigið húsnæði kom pabbi frá Mexíkó til þess að búa með okkur í BNA. Foreldrar mínir ákváðu að ganga í hjónaband en ekki leið á löngu þar til sambúð þeirra var orðin svo slæm að við fundum okkur knúin til að yfirgefa kallinn og íbúðina. Ég var afar svekkt en það var ekkert sem við gátum gert. Til allrar hamingju fann mamma fjölskyldu sem bauð okkur að búa hjá sér gegn barnapössun. En hálfa árið sem við vorum þar voru hreint hræðilegir. Fjölskyldan reiddist ef við borðuðum of mikið og þeim var afar tamt að öskra á okkur með setningunni, "Þetta er EKKI ykkar hús!" Ástandið var algerlega óþolandi fyrir okkur, líkt og við værum ekki mennskar verur. Þannig að við urðum að flytja á ný í kristilega skýlið. Ég var 12 og skýlið tók nú virkilega breytingum. Hreinlætið var miklu skárra og við deildum íbúð með öðrum fjölskyldum þannig að við þurftum ekki að sofa í kapellunni lengur. Erfitt var að búa í skýli er ég var á barnsaldri, en mun erfiðara sem táningur. Ennþá urðum við að hlíta ströngum reglum. Oftsinnis var ég leið og reið yfir því að geta ekki verið með vinum eftir skólatíma líkt og venjulegur táningur. En erfiðast var þó að geta ekki tekið þátt í félagslífi, íþróttum eða verða stúlknahvatningahópnum (cheerleader) eftir útgöngubannið mitt. Mér þótti lífið afar ósanngjarnt, en innst inni, hef ég ætíð verið þakklát fyrir skýlið, því að ég vissi að er var kalt úti fengi ég þó heitan mat, föt og þak yfir höfuðið. Ennþá getur sumt fólk, einkum börn, verið afar meinskeytt eigir þú heima í skýli, þér er strítt á fátæktinni eða bara fyrir að vera öðruvísi en það sjálft. En það sem særði mann þó jafnvel meira var þegar ókunnugir sáu mann koma út úr Bible Tabernacle-bössinum og það vorkenndi okkur með orðum eins og, 'Ó, greyið, eða með sérstöku óviðeigandi augnaráði. Þegar maður er smár er það frábært þegar fólk vorkennir manni, því að það verður ofurindælt, færandi manni nammi og dót. En á táningsaldri hugsar maður, 'Viltu ekki beita mig annarri meðferð. Ég er í engu frábrugðin öðrum.' Skömmu áður en ég hóf miðskólanám (highschool) ákvað ég að kominn væri tími á að ég segði Emily sannleikann. Ég varð að segja henni allt. Þar sem að við höfðum engan síma, reit ég henni bréf sem var á þessa leið, 'Raunverulega ástæðan fyrir því að þú hefur ekki fengið að koma heim til mín einfaldlega sú að ég bý í skýli og ég skammast mín fyrir það.' Það var mér mikill léttir að viðurkenna sannleikann, en ég óttaðist að hún sneri við mér baki í kjölfarið. Ég fékk svarbréf nokkrum dögum seinna: 'Elizabeth, ég mun ætíð verða vinur þinn. Þú þarft ekki að skammast þín fyrir að búa í skýli! Þú hefðir átt að segja mér sannleikann í upphafi!' Ég var svo ánægð með þetta svarbréf. Ég minnist þess aðeins að hafa staðið kyrr skjálfandi og grátandi. Síðan gerðist það einn daginn að Emily kom að máli við mig, 'Má ég gista nótt heima hjá þér?' Ég var svo æst! ég hugsaði, 'Ég á bágt með að trúa því að nokkur vilji gista með mér í skýli heimilislausra!' Við skemmtum okkur konunglega þetta kvöld, lékum og dönsuðum við hina krakkana sem bjuggu þarna. Þetta var í fyrsta sinn sem mér leið eins og venjulegum krakka. Innan tveggja ára hafði mömmu tekist að safna nægum peningum til að geta leigt íbúð, er ég var orðin 14. Loksins erum við orðnir eigin herra, með eigin síma og án allra útivistarhafta! Það er svo stórkostlegt. Jafnvel þótt ekkert væri rafmagnið er við fyrst fluttum inn, man ég hve hamingjusöm ég var, fengi að sofa ein á gólfinu í mínu eigin herbergi aðeins við ljósið sem kom innum gluggann. Þetta var friðsamlegasta tilfinning í heimi. Á næsta ári liggur leið mín í menntaskóla og mig dreymir um að verða félagsráðgjafi þannig að ég geti hjálpað börnum sem er heimilislaus eða eiga um sárt að binda á annan hátt. Jafnvel þótt erfitt hafi verið að vera heimilislaus hefur það veitt mér skilning á erfiðleikum annarra og þakkláta fyrir það hvað ég hef í dag. Margt fólk kvartar yfir tittlingaskít er það ætti í raun að vera þakklátt fyrir það hvað þeð þó hefur í hendi! Mamma hefur þetta ætíð í bænum sínum, 'Jafnvel þótt við höfum mátt þola ýmislegt, höfum við þó hvert annað.' Mér hefur lærst að það sem mestu máli skiptir í lífinu er fjölskyldan, jafnvel meira en að eiga sér heimili."
Flytjandi út, Flytjandi upp?
Hve yndislegt er að eiga heimili!
