2.1.2008
Gift morðingja
Gift morðingja
Danfríður Daníels taldi sig vera útmaka. Henni líkaði orðatiltækið, vegna þess að í orðinu var hluti af útkast, sem og merking þess að vera ekki einn á báti. Það lýsti nákvæmlega því að vera í sambandi við fanga.
Ekki þó þannig að Danfríði þættist hún eiga margt sameiginlegt með útmökum. Flestar þeirra taldi hún vera aumkvunarverðar, konur án nokkurs sjálfsálits. Að hennar áliti veitti samband þeirra við fanga lítið meira en siðspillt nunnulíf. Danfríður var þess fullviss að hennar staða væri allt önnur. Auðlegð hennar, uþb. 3 milljarðar króna var aðeins hluti af því sem hún taldi greina sig frá hinum útmökunum. Kannski að hún hafi lesið Arnald of mikið, en hann hélt því fram að hinir vellauðugu "væru öðruvísi en aðrir". Eða ef til vill var hún aðeins raunsæ.
Peningar hennar höfðu orðið til þess að hún kynntist fanga. Helena Bernharðs hafði verið hinn óaðgætni hjónamiðlari, seka Helena sem hafði alltaf skammast sín fyrir sitt eigið ríkidæmi. Helena trúði því að sér bæri skylda að sitja í mannúðarnefndum og vinna þaðan að því að bæta samfélagið og var sífellt að hvetja Danfríði til að taka þátt í einhverju góðgerðarfélaginu. Venjulega kom síðarnefnd sér undan þeim ósköpum með því að skrifa væna tékka. Enda voru það líka peningar sem þessi félög voru að sækjast eftir. En í þessu tilfelli tókst Helenu með hrosshausinn að vekja með henni áhuga. Hún hafði fengið hana til að fylgja sér í heimsókn á Litla hraun.
Fangelsi. Ekki einhver hádegisverður, tískusýning eða samansafn af alvarlegu fólki ræðandi einhver alvarleg rangindi. Danfríður hafði aldrei fyrr komið í fangelsi. Og það sem virkilega vakti áhugann var sú staðreynd að Helena ætlaði að hitta morðingja. Öll sín 30 ár á plánetunni hafði Danfríður aldrei hitt morðingja. Hún hafði deitað karla af öllu tagi, þám. ljóðskáld, verðbréfasala,kappaksturhetjur, konungakyn, og næsta bæ við, skurðlækna og jafnvel þingmann, en aldrei eytt tíma með morðingja (eða amk. sem gat gortað af því að hafa drepið eikkað annað en flugu).
Hvað sáu þau til að byrja með? Þau löðuðust strax hvort að öðru og það ekki aðeins líkamlega. Maggi Nikulásar hafði verið á dauðadeild í tólf ár. Hann var grannur og fölur, hafði innsokknar kinnar og hósta berklasjúklings sem varð þess valdandi að dökkur hárlokkur féll fram á nefið. Ör lá eftir hægri vanga hans. Handleggir hans sem voru naktir neðan olnboga voru alsettir húðflúri sem aðallega sýndu nakið kvenfólk, en þessar máluðu konur hans fölnuðu í návist Danfríðar. Fagur mjólkurlitur fölvi hennar markaði betur dökk augnahárin og blá augun hennar. Axlarsítt gullið hár hennar glitraði.
Gull, hugsaði hann. Hárið, konan. Hún persónugerði drauma hans, og fantasíur hans um auðlegð. Hann hafði alltaf látið sig dreyma um að verða ríkur, og leitaði eftir gróða, Jason eftir rýjunni, Jason vill féfletta, eða verra. Vandamál Magga var það að gat aldrei greint á milli glópagulls og þess ósvikna.
Aðdrátturinn var ekki einhliða. Maggi hafði allsekki hið fagra útlit karlmanna sem Danfríður deitaði venjulega, en það var eikkað við hann sem var reglulega tælandi. Hún mundi eftir teiti sem hún sótti einu sinni og þar var allt fullt af dillurum og skökurum. Kunnugleg fés hefðu verið út um allt, nöfn manna úr skemmtanaiðnaðinum sem voru á allra vörum, ofurstjörnur úr íþróttaheiminum, en sá sem dró þó að sér mesta athygli og umtal var mafíósi. "Hann hefur planað morð," heyrðist hvíslað.
Maggi hafði ekki aðeins planað morð. Hann hafði framið þau, fór um huga Danfríðar, þótt hann héldi enn fram sakleysi sínu, rétt eins og gera mætti ráð fyrir. Yfirlýsinguna gerði hann við konurnar 2 án nokkurs eldmóðs, margtuggin orð úr gömlu handriti, orð sem höfðu verið sögð of oft við áheyrendur sem hvorki hlustuðu né trúðu. Hver og einn sem vinnur við dómsmál veit að flestir fangar halda fram sakleysi sínu fram í rauðan dauðann. Þótt hann væri allsekki ókunnugur fangelsisvist, reyndi Maggi að sannfæra gestina 2 um að hann hefði engan myrt.
"Ég hef aðeins stundað innbrot," fullyrti hann. Að það hefði bara vera hans ólukka að brjótast inn í rangt hús. Allt hefði verið hljótt, sagði hann, of rólegt. Þetta var eitt af þessum nýríkra stórhýsi, þar sem hefði átt að vera einhver hávaði eða umgangur. Hann hefði verið að rúnta um nágrennið, leitandi að einhverju fýsilegu, þegar hann nam staðar við þetta sérstaka hús. "Bara fíling," sagði hann. Hann kvaðst hafa átt að átta sig á því að eikkað var ekki eðlilegt þegar hann sá að slökkt var á þjófavörninni, en hann hefði margoft komið í hús þar sem fólk hefði ekki nennt að tengja hana.
"Ég er tækifærissinni," sagði Maggi. Var hann að aðvara Danfríði? "Ég notfæri mér aðstæður."
Hann sagði þeim hvernig hann hefði læðst gegnum húsið, tæmt það af allri mynt, frímerkjum, skartgripum og hnífapörum. Hann tæmdi holið, borðstofuna og setustofuna. Maggi sagðist vera alger laumuþjófur, sem notaði alls ekki byssu í leiðöngrum sínum. Hann vildi að vinnustaðir sínir væru mannlausir, og hann fór að velta fyrir sér hvort einhver væri heimavið. Hann ákvað að kíkja aðeins inn í hjónaherbergið, og þar tók hann eftir blóðinu og því sem virtust vera náir.
"Ég fór alveg á taugum," sagði hann. "Ég hljóp út úr húsinu. Ég var svo hræddur að ég gleymdi ránsfeng mínum. Ég ók í burtu á ofsahraða. Því miður átti bíltegund mín ekki heima í nágrenninu. Þess vegna var ég stöðvaður af löggunni. Hefði ég verið á annarskonar bíl væri ég ekki hér."
Án þess að minnast á það, en beint að Danfríði með augnaráðinu, lýsti hann yfir óréttlætinu. Og einhversstaðar í augnaráðinu vildi hann sagt hafa að núna gæti hann hæglega verið að njóta lífsins í Evrópu.
"Löggan tók mig ekki úr umferð," sagði Maggi, "en eftir að morðin höfðu verið uppgötvuð fann hún ein af fingraförum mínum á gullmynt sem ég hafði skilið eftir. Það var vítavert kæruleysi að taka af mér hanskana, en þá ber þess að geta að ég bjóst aldrei við því að verða sakaður um morð."
Upphaflegur vitnisburður hans varð honum að falli, sagði Maggi þeim. Hann hafði reynt að þræta fyrir að hafa verið í húsinu, og seinna, er hann viðurkenndi greip saksóknarinn það fegins hendi pg sakaði hann um að reyna að breyta og búa til sögur. Kviðdómurinn, hafandi fyrir sér 4 lík (þám. 2 börn, 8 og 12) og forhertan glæpamann á sakabekknum átti létt með að senda hann til aftöku. Gullna ríkið hafði ákveðið að meina Magga að upplifa sín gullnu ár. Aftakan átti að fara fram eftir 6 mánuði.
"Lögmaður minn kvað þig hafa hjálpað öðrum," sagði Maggi, og beindi orðum sínum til Helenar með augum og orðum. "Ég á ekki mörg spil eftir uppi í erminni, en eini eftirlifandi fjölskyldumeðlimurinn var eldri sonur sem var í háskóla annarsstaðar. Honum og foreldrunum samdi ekki allskostar vel. Hann átti víst við fíkniefnavanda að stríða. Það er það kallað er þú átt peninga. Annars ertu bara dópisti. Degi fyrir morðin hafði verið mikið fjölskyldurifrildi. Foreldrunum þótti nóg komið, og neituðu að styrkja þennan son sinn frekar."
Maggi taldi að daginn eftir rifrildið hefði sonurinn hafa getað yfirgefið háskólaíbúð sína, ekið heim, slökkt á þjófavörninni, og síðan barið fjölskyldu sína til bana. Sonur þeirra var erfingi þeirra, sagði Maggi. Og sá sem hafði mestan hag af því að hann yrði dæmdur fyrir morðin.
"Þessi litli auli gerði allt til að aðstoða lögguna í málinu gegn mér. Hann réði nokkra einkaspæjara og þeim tókst að grafa upp skít á mig."
"Var mikið óhreint mjöl?" spurði Danfríður.
Maggi yppti öxlum. "Ég hef aldrei verið neinn engill, en þeim tókst að ausa mig slíkum auri að svo virtist sem ég hefði vaðið hann uppfyrir eyru. Aðferðir þeirra dugðu ekki einungis á kviðdóminn, heldur og á mig sjálfan. Mér þótti ég vera óhreinn, einkum er erfingsrolan mætti daglega í rándýrum fötunum sínum. Hann var sífellt snöggur upp með silkihanskann líka. Dró hann út úr fínu fötunum sínum eins og töframaður og fór að hafa áhrif."
"Kannski ef ég hefði haft ein þessara fínu fata, rándýra klippingu, og svissneskan tímateljara stæði ég ekki hér."
Helena var of kurteis til að fara að vera honum ósammála, en taldi nú að sauðskinn hefði varla hjálpað Magga Nikulásar. Hann hafði útlit glæpamanns. Nei. Hann hafði útlit morðingja. Í bílnum á heimleiðinni reyndi hún að biðja Danfríði afsökunar.
"Ég bjóst bara allsekki við þessu," byrjaði hún. "Ég sinni oft svona fangahjálp, en ég myndi ekki vilja blanda mér í svona mál. Það fyrirfinnast ekki neinar mildandi kringumstæður í þessu máli sem leyfa afskipti mín."
Danfríður hlustaði með hálfum huga. Hún vissi gjörla að Helena vildi gefa sig alla í mál, til þess að hún gæti orðið sátt við sjálfa sig. Helena þarfnaðist sinna göfugu málefna, naut þess að hjálpa þeim sem minna máttu sín, og þeirra sem áttu undir högg að sækja, sérstaklega væru þeir fórnarlömb ofsókna og fordóma. En að aðstoða óheppinn glæpamann - eða kannski frekar - hugmyndaríkan morðingja, var ekki eitthvað sem myndi bæta samfélagið, eða kannski frekar hana sjálfa.
"Ég gæti hugsað mér að aðstoða hann," sagði Danfríður.
"Hvað?"
"Já, ég gæti það."
Danfríður hafði ekki lofað honum neinu til að byrja með, né hafði hann beðið um neitt.
Heimsókn í fangelsi, spjallandi í gegnum styrktan glugga, er ekki venjuleg aðferð fólks við að kynnast. En það var einhver sá kraftur í spjalli þeirra sem hvorugt hafði fyrirfram búist við. Þau höfðu bara mínútur til að spjalla, en þessi tími var þess konar sem mörg pör aldrei reyna í sínum samböndum. Engin var tónlistin, maturinn eða kvikmyndin á milli þeirra. Engin líkamleg snerting né sameiginleg ástríðan. Aðeins dauðinn handan hornsins, dauðinn og uppgötvanirnar á milli þeirra.
Viku eftir fund þeirra, bauð Danfríður Magga að styrkja hann fjárhagslega. Peningar hennar gætu keypt honum bestu lögfræðingana, bestu ráðgjafana. Gæti auður hennar hjálpað honum eikkað myndi hún gera það.
Þegar Magga stóðu peningar til boða, vissi hann bara allsekki hvernig hann ætti að snúa sér. Hann hafði aldrei verið í stöðu þiggjanda áður, og var þess vegna eins og úti á þekju. Hann hélt að svona nokkuð skeði aðeins í ævintýrunum. Honum þótti hann vera froskurinn sem kysstur er af prinsessunni. Maggi hafði alltaf notið þess að ræna hina ríku vegna þess að hann taldi sig nálgast þá með því. Og nú fékk hann allt á gullbakka. Hún var lokaósk hans að rætast.
"Ég tók ekki bara," sagði hann.
"Það heitir ekki að taka," sagði hún. "Það er að deila með öðrum."
"Eins og við værum hjón?"
"'Þar til dauðinn aðskilur okkur."
"Hvað mundu vinir þínir segja?"
"Um hvað?"
"Þú veist," sagði hann og átti í erfiðleikum með orðin, "ef við giftum okkur."
"Þeir mundu segja," sagði hún, "'Gift morðingja.'"
Hvorugt þeirra mælti orð af vörum. Orðin svifu ómælt á milli þeirra. Þau fundu fyrir mikilli spennu innra með sér. Honum leið eins og hann hefði fengið stóra vinninginn með þessari konu sem vildi vera við hlið honum og henni yfir þessari bíræfni.
Gift morðingja. Hvort þeirra um sig velti því fyrir sér. Hjónaband hentaði hvötum þeirra, þótt ástæður þeirra væru ólíkar. Hann vildi virðuleikann en hún vildi vondan orðstír. Hvort um sig taldi hitt vera máttugt, tilheyrandi heimi sem þau höfðu aðeins getað ímyndað sér.
"Viltu giftast mér?"
"Já," svaraði hún.
Þau biðu ekki frekari boðanna. Tíminn var af skornum skammti. Brúðkaup þeirra setti af stað fjölmiðlafár. Af hverju skyldi ein ríkasta og eftirsóknarverðasta kona í heiminum giftast morðingja? Danfríður gaf þeim engin svör, þannig að fjölmiðlar urðu að geta í eyðurnar. Líf Magga Nikulásar var kannað. Sæi Danfríður Daníels eikkað gott, göfugt og aðlaðandi við þennan kall var ekki hægt að hafna því sem einhverju bulli. Fram komu vitni sem minntust annarskonar Magga Nikulásar heldur en kom fram á sakaskránni hans. Jafnvel áður en nýir lögfræðingar hans tóku til starfa, kröfðust fjölmiðlar endurskoðunar á morðákæru hans.
"Guð er staðreynd," sagði Maggi Nikulásar. Og hann vissi af einum engli - eiginkonu sinni.
Á sama tíma og málið var endurupptekið lifðu þau sínu hjónalífi á Litla hrauni.
"Fólk er að hvísla að baki mér," viðurkenndi Danfríður. "Allir eru að blaðra. Og aðalumræðuefnið er, 'Gift morðingja.'"
"Það hefur rangt fyrir sér," sagði Maggi, áttund hærra um leið og roði færðist yfir öskugrátt fés hans. "Rangt fyrir sér."
Hann hóstaði hart og lengi, kuldinn og vosbúðin í fangavistinni og miskunnarleysið í lygunum sem beint var að konu hans, gerðu hann reiðari en tárum taki. Danfríður hughreysti hann. Hann fékk ekki skilið hversvegna hún kvartaði ekki. Það virtist hafa þveröfug áhrif á hana. Verandi gift Magga virtist skilja hana frá öðru fólki, gerði hana einhvernveginn göfuga. Annað fólk átti kannski rándýra demantshringi og einkaþotur, en hún átti eikkað sem aðrir gerðu ekki; hún var gift morðingja.
Þau voru ansi ólíkt par, en hvað sem öðru leið nutu þau samvistanna. Þrátt fyrir lætin í kringum þau, þrátt fyrir hávaðann vegna kröfunnar um ný réttarhöld, bjóst hvorugt þeirra við því að hann ætti langt eftir ólifað fram að ætlaðri aftökustund. "Carpe diem," sagði hún oft. Maggi vissi ekki hvað þessi latína þýddi en honum líkaði ákafinn í fési hennar og háttum.
Náðunin kom aldrei frá forsetanum. En lögmenn hans fundu nægilega margar ástæður til að heimila endurupptöku málsins. Maggi var himinlifandi. Hann hafði lýst yfir sakleysi sínu frá fyrsta degi og nú fyrst var fólk tekið að trúa honum. Endurupptakan tók sem betur fer skamman tíma. Er endurkannaðar voru svokallaðar sannanir um sekt hans þótti sýnt að hann væri blásaklaus. Í örmum sinnar fallegu konu yfirgaf Maggi réttarsalinn. Hann tjáði fjölmiðlum að hann hefði aldrei verið hamingjusamari, en hann hóstaði allan tímann sem hann kom þessum orðum frá sér. Það var öllum ljóst að hann var mjög veikur, löng fangavistin hafði tekið sinn toll. Fólk velti fyrir sér hvort að frelsið hefði komið of seint.
Andlát hans var tilkynnt viku síðar og fjölmiðlarnir tóku því eins og grískum harmleik. Miðpunktur athyglinnar var svartklædd ekkjan, eymingja litla ríka stelpan Danfríður Daníels, en almenningur var ekki fljótur að gleyma. Að baki sér mátti ekkjan Danfríður enn heyra hvíslið: "Gift morðingja."
Hún átti auðvelt með að muna þessi orð, enda voru þau einnig síðustu orð Magga til hennar. Hann hafði lýst þessu yfir skömmu eftir síðasta lyfjaskammtinn sinn. Maggi hafði verið hlýðinn og undirgefinn hartnær til enda. Það var ekki fyrr en við síðustu inntökuna sem hann áttaði sig. Fés hans hafði tekið ótrúlegum breytingum, í upphafi lýsti það umhyggju, síðan einu spurningarmerki, þá stingandi augnaráði og að endingu skelfingu. Hann starði á dauðann og eikkað annað, eikkað sem hlýtur að hafa virst enn ljótara í augum hans.
Í upphafi sá hvort þeirra um sig það sem þau vildu sjá en var ekki þar. Um tíma taldi hvort þeirra hitt vera það sem það þráði. Danfríður hafði verið gift morðingja og hennar elskaði átti að deyja vegna verka sinna. Þegar sakleysi hans sannaðist (aðeins heppni mín, hugsaði hún) breyttist allt. Þessi var ekki kall sem Danfríður vildi eyða ævinni með, heldur dauða. Hún hafði gifst sekum kalli. Hún hafði gifst morðingja. Hún vildi að það kæmi skýrt fram, þráði hvíslið og baktalið. En það sem hún vildi helst var dauði hans.
"Kvæntur," hafði Maggi stunið í viðleitni sinni til að láta vita, "morðingja!"
Síðan gaf hann upp öndina. Vegna eiturs, en það mundi aðeins ekkjan vita.
Um samband þeirra myndi almenningur alltaf segja með vandlætingu, "Gift morðingja."
Fólk mun aldrei komast að því hver virkilega var giftur morðingja, hugsaði Danfríður.